Polski Związek Działkowców

Stowarzyszenie Ogrodowe Okręg w Elblągu  

tel. 55 233-81-06    e-mail: elblag@pzd.pl      

82-300  Elbląg       ul. Kościuszki  106         

Polski  Związek  Działkowców

Stowarzyszenie Ogrodowe

Okręg w Elblągu

    82-300  Elbląg   ul. Kościuszki  106 

 

    tel. 55 233-81-06  

 

    e-mail: elblag@pzd.pl                   

Informacje i komunikaty

Okręgu Elbląg

Ogłoszenia 

Okręgu Elbląg

Działkowcy walczą o swoje prawa

Poradnik "Pięć kroków do bezpieczniejszej uprawy owoców i warzyw: promocja zdrowia poprzez zmniejszenie ryzyka skażenia mikrobiologicznego"

Na czym polegają choroby przenoszone drogą pokarmową?

Źródłem chorób przenoszonych drogą pokarmową jest spożywanie owoców i warzyw zanieczyszczonych niebezpiecznymi mikroorganizmami. Do mikroorganizmów tych możemy zaliczyć niektóre bakterie, wirusy i grzyby.

Czym są mikroorganizmy?

Mikroorganizmy to bardzo małe żywe istoty, których nie można zobaczyć gołym okiem.

Istnieją trzy różne rodzaje mikroorganizmów: dobre, złe i niebezpieczne.

  • Dobre mikroorganizmy są przydatne. Używamy ich do: produkcji żywności i napojów (np. sera, jogurtu, piwa i wina) czy produkcji leków
  • Złe mikroorganizmy, czyli te, które są przyczyną psucia żywności, zwykle nie powodują choroby. Sprawiają jednak, że jedzenie źle wygląda, ma nieprzyjemny zapach i smak.
  • Niebezpieczne mikroorganizmy mogą doprowadzić człowieka nie tylko do choroby, ale nawet do śmierci. Mikroorganizmami są bakterie, wirusy, drożdże, pleśniei pasożyty. 

W jaki sposób dochodzi do skażenia mikrobiologicznego?

Mikroorganizmy są wszędzie. Wiele niebezpiecznych mikroorganizmów znajduje sięw ludzkich i zwierzęcych odchodach.

Najpowszechniejszym nośnikiem niebezpiecznych mikroorganizmów są ręce. Na polach uprawnych skażenie niebezpiecznymi mikroorganizmami najczęściej spowodowane jest odchodami (zanieczyszczenie bezpośrednie) oraz: 

  • Niedostatecznie rozwiniętymi nawykami w zakresie higieny osobistej pracowników 
  • Odchodami ludzkimi i zwierzęcymi, w tym ptasimi odchodami na polach uprawnych
  • Nieuzdatnionymi odchodami wykorzystywanymi jako nawóz 
  • Skażonymi źródłami wody 
  • Korzystaniem z brudnych narzędzi, opakowań i magazynów

Jakie są objawy chorób przenoszonych drogą pokarmową?

Najczęstszymi objawami chorób przenoszonych drogą pokarmową są: 

  • Bóle brzucha 
  • Nudności i wymioty 
  • Biegunka
  • Gorączka

Pięć kluczowych punktów bezpieczniejszej  uprawy owoców i warzyw:

1. Dobre praktyki z zakresu higieny osobistej

2. Ochrona gleby przed zanieczyszczeniem odchodami zwierzęcymi

3. Wykorzystywanie uzdatnionych odchodów

4. Ocenę ryzyka skażenia wód do nawadniania i zarządzanie nim

5. Przechowywanie sprzętu do zbierania i składowania plonów

1. Dobre praktyki z zakresu higieny osobistej

  • Zawsze należy myć ręce po skorzystaniu z toalety, przewinięciu dziecka i kontakcie ze zwierzętami. Po umyciu, ręce należy wytrzeć do sucha czystym ręcznikiem. 
  • Należy regularnie się kąpać i zmieniać odzież.
  • Należy opatrywać skaleczenia, zmiany skórne i rany.
  • Potrzeby fizjologiczne należy załatwiać w toalecie lub latrynie.

Na czym polega utrzymywanie odpowiedniej higieny osobistej? 

  • Należy myć ręce zgodnie z odpowiednią procedurą mycia rąk, zarówno przed wejściem na pole, jak również podczas pracy z żywnością:
  • Ręce należy zwilżyć, korzystając z czystej, bezpiecznej, bieżącej wody. Następnie namydlić.
  • Mydło należy dokładnie rozprowadzić na powierzchni rąk, nadgarstków, pomiędzy palcami i pod paznokciami, używając czystej, bezpiecznej wody. Ręce należy namydlać i pocierać przez co najmniej 20 sekund.
  • Po umyciu ręce należy spłukać pod czystą, bezpieczną, bieżącą wodą.
  • Następnie należy je dokładnie osuszyć czystym, suchym ręcznikiem. Jeśli to możliwe, użyć ręcznika papierowego. 
  • Należy także regularnie obcinać i czyścić paznokcie. 
  • Zużyte chusteczki i środki higieny kobiecej należy utylizować w toalecie, latrynie lub w przeznaczonym do tego przykrywanym pojemniku. 
  • W przypadku wystąpienia choroby należy unikać pracy w polu.

2. Ochrona gleby przed zanieczyszczeniem odchodami zwierzęcymi

  • Nie należy puszczać zwierząt wolno na polach uprawnych.
  • Zwierzęta gospodarskie należy trzymać w zagrodach położonych poniżej poziomu terenów uprawnych.
  • Pola uprawne oraz teren wokół nich należy oczyszczać z odpadów.

Jak chronić pola uprawne przed zanieczyszczeniem odchodami zwierzęcymi? 

  • Zwierzęta należy trzymać na ogrodzonym terenie lub w zagrodzie, aby uniemożliwić im wejście na pola uprawne. 
  • Na polu i wokół niego warto umieścić obiekty, które wizualnie lub dźwiękowo będą odstraszać zwierzęta (np. strachy na wróble lub wiatraki). 
  • Wokół uprawianych roślin można porozkładać błyszczące wstążki, aby odstraszyć ptaki. 
  • Zwierzęta należy trzymać z dala od pól uprawnych, szczególnie w czasie zbiorów.
  • Jeśli to możliwe, nie należy wykorzystywać zwierząt gospodarskich do zbierania owoców i warzyw spożywanych bez gotowania. 
  •  Usuwanie odpadów z okolic pól uprawnych pomaga utrzymać zwierzęta i ptakiz dala od nich.

3. Wykorzystywanie uzdatnionych odchodów

  • Stosować należy wyłącznie odpowiednio przygotowane odchody (obornik i odchody ludzkie).
  • Uzdatnione odchody należy rozrzucać na polu przed zasadzeniem roślin.
  • Należy maksymalnie wydłużyć czas pomiędzy rozrzuceniem odchodów, a zbiorami. 

4. Ocena ryzyka skażenia wód do nawadniania i zarządzanie nim

  • Należy zidentyfikować wszystkie źródła wód nawadniających pole uprawne.
  • Należy pamiętać o ryzyku skażenia wody przez drobnoustroje.
  • Wodę należy chronić przed zanieczyszczeniem odchodami.
  • W przypadku korzystania z wody zanieczyszczonej lub o niewiadomej jakości należy podjąć odpowiednie środki ostrożności.

Przykłady środków kontroli ryzyka:

  • Budowa ogrodzenia wokół źródeł wody, aby zapobiec wtargnięciu zwierząt. 
  • Przykrywanie studni, budowanie wokół nich betonowych cembrowin (o promieniu 1 metra) stosowanie pomp ręcznych i utrzymywanie ich w dobrym stanie technicznym, aby zapobiec zanieczyszczeniu wód gruntowych. 
  • Rozmieszczenie latryn i składowisk obornika, odchodów i nawozów na niżej położonych terenach i w odległości co najmniej 10 metrów od źródeł wody, aby zapobiec zanieczyszczeniu wód gruntowych.

5. Przechowywanie sprzętu do zbierania i składowania plonów

  • Przed użyciem narzędzi do zbierania i składowania plonów należy umyć je czystą wodą i osuszyć.
  • Pojemniki na plony nie powinny stać bezpośrednio na ziemi przed zbiorami, w ich trakcie oraz po zbiorach.
  • Z pola należy usunąć wszelkie widoczne zanieczyszczenia oraz resztki owocówi warzyw.
  • Zebrane warzywa i owoce należy szybko przenieść w chłodne miejsce.
  • Należy ograniczyć dostęp zwierząt, dzieci i innych nieupoważnionych osób do miejsc, w których przechowywane są plony.

Jak prawidłowo składować narzędzia do zbioru i przechowywania? 

  • Należy ograniczyć dostęp zwierząt, dzieci i osób nieupoważnionych do miejsc zbioru i przechowywania plonów, ponieważ mogą stanowić one źródło skażenia.
  • Pojemniki do zbierania i przechowywania plonów należy używać wyłącznie zgodnie z ich przeznaczeniem, czyli do zbierania i przechowywania owoców oraz warzyw. 
  • Szczególnie ważne jest oddzielenie od nich pojemników na odpady, produkty uboczne i uszkodzone owoce oraz warzywa. 
  • Owoce i warzywa nienadające się do spożycia przez ludzi należy umieszczaćw pojemnikach na odpady, znajdujące się na polu. 
  • Miejsca, w których dokonywane jest czyszczenie oraz sortowanie owocówi warzyw pod koniec każdego dnia powinny być dokładnie czyszczone.

Sporządzone na podstawie: poradnik „Pięć kroków do bezpieczniejszej uprawy owoców i warzyw: promocja zdrowia poprzez zmniejszenie ryzyka skażenia mikrobiologicznego” opracowany przez Biuro Regionalne WHO dla Europy we współpracy z Głównym Inspektoratem Sanitarnym.

 

https://paslek.pl/aktualnosci/poradnik-piec-krokow-do-bezpieczniejszej-uprawy-owocow-i-warzyw-promocja-zdrowia-poprzez-zmniejszenie-ryzyka-skazenia-mikrobiologicznego.html

 

19 września 2021